De mooiste villawijken van Hilversum — een liefdesbrief in architectuur

1. Trompenberg — het klassieke hart waar de bomen ouder zijn dan de bewoners

Als u aan Hilversum denkt, denkt u — bewust of onbewust — aan Trompenberg. Brede, gebogen lanen ontworpen door landschapsarchitect Hendrik Copijn, monumentale villa's van architecten met namen die in elke handboek thuishoren (Berlage, Hanrath, Salm), en een discretie die bijna voelbaar is zodra men de Hoge Naarderweg achter zich laat. Het gebied ontstond rond 1875, toen Dr. Penn hier zijn Herstellingsoord stichtte en welgestelden ontdekten dat herstellen er een stuk aangenamer was dan thuis. Sindsdien is Trompenberg-Zuid uitgegroeid tot een van de meest gegeerde adressen van het land — een wijk waar men met een lichte knik groet en waar het woord "buren" eerder een geografische dan een sociale aanduiding is. Sinds 2007 geniet het gebied de status van beschermd stadsgezicht, wat bezoekers er vooral aan moet herinneren dat zij hier te gast zijn.

2. Boomberg — neoklassieke grandeur in een groen decor

Even ten zuiden van Trompenberg, en bijna even oud (1876), ligt het Boomberg-kwartier. Hier voerde architect J. de Groot zijn handtekening: een serie wit gepleisterde villa's in neoklassieke stijl die het gebied haar onmiskenbare karakter geven. Waar Trompenberg verdwijnt achter haar bossen, presenteert Boomberg zich met aangename openheid — symmetrische gevels, statige opritten, en die typische combinatie van Italiaanse pretentie en Hollandse degelijkheid die alleen in 't Gooi geloofwaardig blijft. Het is de plek waar men 's ochtends de hond uitlaat in een jas die elders allang uit de mode is, maar die hier nog altijd precies de juiste boodschap afgeeft. Een wijk voor wie waardeert dat goede smaak geen jaartal hoeft te hebben.

3. Nimrodpark — de verborgen parel voor de echte kenner

Een wijk die zelfs menig Hilversummer niet meteen op de kaart kan aanwijzen: het Nimrodpark, gesticht in 1899 als onderdeel van het noordwestelijke villagebied. Klein, intiem, en juist daarom bijzonder. Hier vindt men de meest geslaagde combinatie van bostuinen en bouwkundige individualiteit — geen twee villa's lijken op elkaar, en toch vormt het geheel een esthetische eenheid die alleen door tijd en goede smaak tot stand kan komen. Het is het soort wijk waar men de auto met opzet een straat verderop parkeert om er nog een rondje doorheen te kunnen lopen. Voor de werkelijke kenner is dit het bewijs dat Hilversum niet alleen grootsheid biedt, maar ook die zeldzamere kwaliteit: subtiliteit.

4. 't Hoogt van 't Kruis — wonen op de heuvel van het Goois Natuurreservaat

Aan de andere kant van Hilversum, in de zuidoostelijke punt van de gemeente, ligt een wijk die haar naam met opmerkelijke letterlijkheid eer aandoet: 't Hoogt van 't Kruis. Op het kruispunt van Holleweg en Zandweg verheft het terrein zich tot bijna vijfentwintig meter boven NAP — voor Hollandse begrippen een nauwelijks te bevatten alpinisme. De wijk maakt onderdeel uit van het Goois Natuurreservaat, wat betekent dat de villa's hier letterlijk in de bossen staan en de buren vooral uit reeën, eekhoorns en het incidentele wild zwijn bestaan. Met een gemiddelde WOZ-waarde rond de negen ton en een bewonersbestand dat zorgvuldig hecht aan privacy, is dit het soort adres waar men woont omdát het niemand opvalt. Een wijk voor de liefhebber van groen, glooiing en gepaste afzondering.

5. Schilderskwartier — waar de naam nog altijd verplichtingen schept

In het zuidoosten van Hilversum, niet ver van 't Hoogt van 't Kruis, vindt men het Schilderskwartier: een wijk die haar naam dankt aan de vele kunstenaars die hier in de eerste decennia van de twintigste eeuw woonden en werkten. De middenstandshuizen en villa's stammen overwegend uit de periode 1920–1930, de straten dragen namen van Hollandse meesters, en in de gevels herkent men het ambacht van een tijdperk waarin een woning nog mocht uitdrukken wie er woonde. Het Schilderskwartier behoort tot dat zeldzame slag wijken waar het verleden niet wordt uitgevent maar simpelweg wordt voortgezet — door bewoners die begrijpen dat een artistiek karakter geen gimmick is, maar een erfenis met onderhoudsplicht. Voor wie waardeert dat een wijk een geheugen heeft, is dit een logisch adres.

6. Raadhuiskwartier — wonen in de schaduw van Dudok

Direct rondom het wereldberoemde raadhuis van Willem Marinus Dudok ligt — hoe kan het ook anders — het Raadhuiskwartier. Een wijk die zich uitstrekt over een park-achtig villagebied uit de jaren 1880–1900 en die als eerbetoon dient aan de architect die Hilversum internationaal op de kaart heeft gezet. De straten worden gesierd door imposante vrijstaande herenhuizen, gescheiden door brede groene lanen, met het Dudokpark als achtertuin van het collectief. Hier woont men in directe nabijheid van de villa 'De Wikke', die Dudok in 1926 voor zichzelf en zijn gezin ontwierp — een pand dat alleen al door zijn aanwezigheid het buurttarief omhoog drijft. Wie hier neerstrijkt, kiest niet alleen voor een wijk maar voor een levenshouding: die van de architect die geloofde dat goede vormgeving een vorm van burgerschap is.

Conclusie

Hilversum laat zich niet vangen in één villawijk, en dat is precies de charme. Of u nu de monumentale allure van Trompenberg verkiest, de neoklassieke rust van Boomberg, de verborgen verfijning van het Nimrodpark, het bosrijke 't Hoogt van 't Kruis, het artistieke Schilderskwartier of de Dudok-eerbiedige sfeer van het Raadhuiskwartier — telkens vindt u een wijk die het rijke verleden van de mediastad eerbiedigt zonder zich eraan vast te klampen. Dat een aanzienlijk deel van dit alles sinds 2007 als beschermd stadsgezicht is aangemerkt, mag dan ook eerder worden gezien als een formele bevestiging van wat de bewoners allang wisten: hier wordt het wonen nog verstaan als een vorm van beschaving.