De vergeten golfbaan van Naarden-Vesting — waar heren met handicap hun swing oefenden tussen de bastions

Een ongewone locatie voor de koninklijke sport

Het moet een merkwaardig gezicht zijn geweest: heren in plus-fours die hun swing oefenden binnen de imposante bastions van Naarden-Vesting. Waar andere garnizoensclubs zich tevreden stelden met een bescheiden clubhuis en een biljarttafel, had men hier kennelijk hogere aspiraties. De golfbaan strekte zich uit over het glacis — dat vlakke terrein tussen de vestingwallen — en maakte gebruik van de natuurlijke contouren die de zeventiende-eeuwse vestingbouwers hadden achtergelaten.

De holes waren strategisch gelegd tussen de kazematten door, waardoor een gemiste bal nog weleens in een historische munitieopslagplaats kon belanden. Wat een metafoor voor de Nederlandse beschaving: zelfs onze militaire infrastructuur werd uiteindelijk ingezet voor vrijetijdsbesteding.

Tussen kanonnen en handicaps

De leden van deze exclusieve club — hoofdzakelijk officieren en gegoede burgers uit de regio — combineerden hun liefde voor de koninklijke sport met een gezonde dosis militaire discipline. Het clubhuis beyond zich in een van de voormalige wachtlokalen, waar men na een rondje van achttien holes kon nagenieten van een beschaafde borrel.

De baan zelf was geen sinecure. De vestingwallen fungeerden als natuurlijke obstakels, en een bal die over de gracht vloog was definitief verloren. Caddies werden gerekruteerd uit de plaatselijke bevolking, die er een aardig zakcentje aan verdienden door de kleine witte balletjes van de heren terug te vissen uit de slotgracht.

Bijzonder waren ook de clubregels: het was ten strengste verboden om tijdens militaire oefeningen te spelen, en bij het lossen van het middagkanon diende het spel onmiddellijk te worden onderbroken. Men had tenslotte zijn prioriteiten op orde.

Het einde van een exclusieve traditie

Na de Tweede Wereldoorlog raakte de golfbaan langzaam in verval. Het garnizoen werd verkleind, de club verloor leden, en de gemeente kreeg andere plannen met het terrein. Waar ooit de aristocratie van Naarden haar driver zwaaide, wandelen nu toeristen met selfie-sticks tussen dezelfde bastions door.

Er zijn nog altijd sporen te vinden van deze vergeten periode: hier en daar een verdacht vlak stukje gras tussen de vestingwallen, of een kleine verhoging die weleens een tee-box zou kunnen zijn geweest. De oude clubhuis-locatie is nu onderdeel van het Vestingmuseum, waar ironisch genoeg geen enkele verwijzing naar de golfgeschiedenis te vinden is.

Men kan zich afvragen wat er gebeurd zou zijn als de baan had overleefd. Waarschijnlijk zouden de Tesla's van hedendaagse golfers nu netjes geparkeerd staan waar ooit de paarden van de cavalerie stonden, en zou men tussen de holes door discussiëren over de representativiteit van een handicap van 18 versus de defensieve kwaliteiten van een zeventiendeeeuwse bastion. Maar ach, misschien is het maar beter zo — sommige tradities verdienen het om in waardigheid te verdwijnen.