De fascinerende metamorfose van Blaricumse rijtjeshuizen uit de jaren '80 tot architecturale juweeltjes — hoe een nieuwe generatie eigenaren de saaie bakstenen rijen transformeert tot exclusieve familieverblijven die hun oorspronkelijke buurt nauwelijks meer herkenbaar maken

Van volkshuisvesting naar villegiature

Het begon allemaal zo onschuldig. Jonge gezinnen, vaak afkomstig uit Amsterdam Zuid of Wassenaar, ontdekten dat u voor de prijs van een bescheiden appartement in de hoofdstad een heel huis kon bemachtigen in Blaricum. Weliswaar nog niet het Blaricum van de landgoederen en rieten daken, maar toch: een postcode die u zonder schaamte op uw visitekaartje kon laten drukken.

Wat deze nieuwe bewoners echter niet van plan waren, was zich neer te leggen bij de architecturale conventies van de vorige eeuw. Binnen enkele jaren verschenen er uitbouwen die qua omvang de oorspronkelijke woning overtroffen, werden er tuinen heringericht alsof Piet Oudolf persoonlijk was geraadpleegd, en rezen er glazen serres op die meer weg hadden van exclusieve orangeries dan van de praktische bijkeukens die ze vervingen.

De tuinman komt inmiddels twee keer per week.

De anatomie van een metamorfose

Een typische transformatie begint bescheiden: nieuwe ramen (uiteraard in antraciet), een andere voordeur (vaak kostend wat anderen aan hun jaarlijkse villegiature uitgeven), en natuurlijk de vervanging van die vreselijke kleine tegeltjes in de voortuin door representatieve natuursteen.

Maar waarom stoppen bij cosmetische ingrepen als u het geheel kunt herdefiniëren? Uitbouwen worden niet langer timide aan de achterzijde geplaatst, maar omvatten soms drie zijden van het oorspronkelijke object. Garage wordt vervangen door dubbele garage — want de Tesla heeft gezelschap gekregen van een P.C. Hooft-tractor voor de weekenden.

Binnen verdwijnen muren alsof het confetti betreft. Open keuken-woon-eetkamers met kookeilanden die qua oppervlakte wedijveren met een hockeyveld, en natuurlijk de obligate inloopkast die groter is dan menig Amsterdams appartement. De kleine heren en dames krijgen elk hun eigen badkamer — want delen is zo democratisch.

Wanneer de buren beginnen te fluisteren

Het meest vermakelijke aspect van deze metamorfoses is ongetwijfeld de reactie van de oorspronkelijke bewoners. Zij die dertig jaar geleden vol trots hun rijtjeshuis betrokken, zien zich plotseling geconfronteerd met buurmannen die meer aan hun tuin uitgeven dan zij destijds aan hun hele object.

De gesprekken bij de plaatselijke bakker — u weet wel, die ene die nog échte croissants maakt — hebben een nieuwe dimensionele gekregen. Waar men vroeger sprak over het weer en de prestaties van de lokale hockeyclub, gaat het nu over bouwvergunningen, architect honoraria, en de vraag of die nieuwe zwembadlounge wel binnen de welstandseisen valt.

Sommige straten lijken inmiddels op een architecturale catwalk waar elke woning probeert zijn buurman te overtroeven. Het resultaat is een curiose mengeling van oorspronkelijke bescheidenheid en hedendaagse grandeur die u doet afvragen of u nog wel in dezelfde buurt bent beland.

Maar laten we eerlijk zijn: wie zijn wij om te oordelen over andermans professionele bezigheden en de vruchten daarvan? En bovendien, het doet de waarde van het hele gebied geen kwaad — iets waar ook de oorspronkelijke bewoners inmiddels achter zijn gekomen bij hun laatste taxatie.